Molting

-” The great thing about being an architect is you can walk into your dream”-
Harold E. Wagoner

 

Trong mỗi chúng tôi, luôn có một sự thôi thúc. Cuộc sống xung quanh đòi hỏi những kiến trúc sư trẻ một sự nhạy cảm. Với mục đích tái thiết cuộc sống theo cách bền vững cho tương lai. Chúng tôi đã mang sự thôi thúc đó đi tìm. Và chúng tôi đã thấy ở hòn đảo Bình Hưng, Khánh Hòa, Việt Nam: một cộng đồng.

  1. CONTEXT

Những con người trên hòn đảo Bình Hưng. Họ đang sống và nương tựa vào nhau và nương tựa vào biển. Họ gắn kết lẫn nhau bằng nghề nghiệp nuôi tôm hùm. Những sinh hoạt, thời gian, kinh tế của họ gắn liền với con tôm. Nó đã trở thành bản sắc của họ, văn hóa của họ. Nơi đây có những điều kiện tuyệt vời để phát triển nghề tôm hùm.

KHÁNH HÒA, VIỆT NAM , với 385km đường bờ biển, chế độ khí hậu ôn hòa. Thiên tai, lũ bão xuất hiện với tầng số thấp. Điều kiện tự nhiên góp phần thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là tôm hùm. Đảo Bình Hưng, Cam Ranh, Khánh Hòa là một trong những nơi có nghề nuôi tôm hùm phát triển nhất

Độ sâu tự nhiên 20m

Chịu tác động lớn do sự thay đổi của thuỷ triều

Tốc độ dòng chy trung bình 0.15m/s

Nhiệt độ nước 24°C

Nghề nghiệp của họ đã tồn tại hàng chục năm, và con tôm đã nuôi sống họ, và gầy dựng nên cơ ngơi.

Nhưng có thể, điều đó sẽ không tồn tại lâu nữa

Lượng hộ nuôi tôm giảm từ 250 xuống còn 80 hộ chỉ trong 3 năm qua. Sau đợt dịch bệnh năm 2007 gây chết hàng loạt tôm hùm, từ đó đến nay dịch bệnh trên tôm hùm năm nào cũng xuất hiện, mức độ thiệt hại khoảng 15% sản lượng. Năm 2011, thiệt hại lên đến 30%. Nhiều người đã bỏ bè, lên bờ và làm việc khác. Số còn lại, quay lại nghề đánh bắt.

Điều gì đã khiến họ từ bỏ một nơi có điều kiện lý tưởng để nuôi tôm như Bình Hưng, để quay lại công việc đánh bắt, bấp bênh, nguy hiểm, phụ thuộc vào thiên nhiên.

Đối với những đứa trẻ, chúng sẽ lớn lên với người cha biền biệt nơi biển cả, rồi những văn hóa được gầy dựng bằng nghề nuôi tôm, chúng sẽ quên đi. Khi lý do để cộng đồng này tụ họp lại không còn, thì sự gắn kết sẽ bị tan rã.

  1. NGUYÊN NHÂN & VẤN ĐỀ CAUSES AND SOLUTIONS

Chúng tôi đã đi ra tận đảo để tìm ra nguyên nhân. Và cuộc gặp gỡ với Mr. Thanh đã cho chúng tôi những câu chuyện. Ông là số ít trong những người còn bám trụ với nghề truyền thống. Ông cho biết, việc nuôi tôm tự phát, thiếu quy hoạch, ý thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường biển còn nhiều hạn chế, việc chọn thức ăn, mật độ nuôi, khoảng cách lồng, bè quá dày. Biển không kịp phục hồi, dẫn đến sự ô nhiễm môi trường nước.

“khi tôi còn trẻ, một đêm đi bắt cá có thể mang về vài chục ký cá tôm, nhưng mười năm lại đây, thì con ông giăng đèn cả đêm chỉ được một ít cá mang về” Ông Thanh chia sẻ

Thế con cháu ông sau này như thế nào ???

“Le A.T, 2003 showed that, lobster feed and domestic sewage accounted for 59-80% and 30-12% of the nutrient inputs in Xuan Tu lagoon, Van Ninh, Khanh Hoa respectively, and this contribution of the lobster feed tends to increase over the time.

The result shows, in order to produce one ton of lobster, the nitrogen loadings in to the environment will be 389kg. “

Từ nghiên cứu số liệu, chúng tôi nhận thấy.

  • Việc nuôi tôm hùm tạo ra một lượng thức ăn dư thừa, gây ra ô nhiễm môi trường và lãng phí. Bên cạnh đó, việc bố trí lồng bè chưa tối ưu, khiến khả năng trao đổi của lồng tôm bị hạn chế, ảnh hưởng tới chất lượng con tôm
  • Nhà bè của ngư dân còn tạm bợ, thiếu chắc chắn, tuổi thọ sử dụng chưa lâu. Vật liệu gỗ và thùng phuy không thân thiện với môi trường. Phao nổi chứa chất CaC2 gây ô nhiễm.
  • Chưa có quy hoạch tổng thể, việc bố trí các bè nuôi còn tự phát.
  • Vụ mùa tôm còn nhiều rủi ro, điệp khúc “được mùa mất giá, được giá mất mùa”.
  • Lãng phí năng lượng không tái tạo, cho sinh hoạt và công việc
  • Nhân lực chưa được khai thác đúng mức. Thu nhập duy nhất đến từ lồng tôm, 15 tháng một lần.
  • Chịu tác động lớn do sự thay đổi của thuỷ triều. Điều này ảnh hưởng liên tục đến việc nguồn nước ngầm, nên nguồn nước này thường xuyên bị nhiễm mặn.

.3.         GIẢI PHÁP SOLUTIONS

  • Cục bộ Small scale scheme
  1. a) Đề xuất mô hình, cách bố trí lồng nuôi

Lồng bè được module hóa. Với module 3 x 3 x 3 lồng, bố trí như hình vẽ. Tạo không gian thoáng xung quanh cho mỗi lồng. Tăng cường trao đổi oxy cho tôm. Cứ mỗi 9 lồng sẽ có 1 lồng trung tâm thông tầng, thuận lợi cho việc cho ăn, thu hoạch, và vệ sinh. Bên cạnh đó, việc module hóa tiện cho việc quy hoạch bè nuôi, bằng cách ghép các bè lại với nhau. Tiết kiệm chi phí xây dựng, nhân công và quản lý.

  1. b) Xen canh nuôi ghép giống vật nuôi

Xen kẽ các giống vật nuôi khác nhau: TÔM HÙM, cá chẽm, vẹm xanh, rong sụn. Tôm hùm và cá chẽm được nuôi chung trong lồng. Vẹm xanh được cho bám lên gỗ thanh thả xuống nước. Rong sụn nuôi trên lưới căng ngang, thả vào nước. Các loài vật nuôi tương tác với nhau thông qua thức ăn. Cá chẽm tiêu thụ những thức ăn dư thừa. Vẹm xanh có tác dụng hiệu quả trong việc làm giảm lượng chất lơ lửng và làm giảm thực vật phù du. Rong sụn có khả năng lọc nước, tăng lượng Oxy hòa tan và giảm hàm lượng N trong nước. Các bằng chứng khoa học cho thấy việc nuôi ghép không gây ảnh hưởng hại tới từng con vật nuôi.

  1. c) Đưa vật liệu mới vào công trình

Việc nhà và bè của ngư dân tạm bợ, sử dụng nguồn gỗ khó tái tạo như: căm xe, gỗ sao, chò chỉ, gỗ dầu, bằng lăng. Đề xuất sử dụng “bamboo lumber đã qua xử lý với nhựa composite” thay thế. Bamboo lumber được phết lớp keo composite chống thấm, sau đó đắp lớp sợi thủy tinh gia cố dẻo dai. Cuối cùng đóng đinh để cố định lớp bảo vệ. Bamboo lumber có độ bền tương đương, nhưng giá thành rẻ hơn. Tre là vật liệu địa phương, có sức tái tạo nhanh.

Phần bè tôm cũ được xây dựng bằng gỗ thanh và thùng phuy. Đề xuất sử dụng HDPE floating module. HDPE floating module có sức nổi ổn định, ít bị ảnh hưởng bởi sóng biển, lắp đặt nhanh chóng, dễ dàng vệ sinh, an toàn cho đi lại,  không sử dụng CaC2 gây ô nhiễm. Tuy có giá thành cao, nhưng tuổi thọ bền gấp 4 lần, hầu như không tốn chi phí sửa chữa.

 

  1. d) Giải pháp tiết kiệm năng lượng

Bình Hưng là khu vực có lượng giờ nắng tương đối khá, có thể áp dụng năng lượng tái tạo từ Mặt trời. Pin mặt trời được lắp đặt trên mái và quay về hướng Tây, mỗi ngày một module có thể cung cấp 2Kwh đủ cho một hộ sử dụng cơ bản. Thay thế nguồn máy phát nổ chạy bằng xăng dầu.

  • Tổng thể

Đề xuất các hạng mục cho tương lai:

  1. e) Module lọc nước ngọt từ biển

Module bao gồm một tấm bè dao động theo thuỷ triều. Trên bè có bố trí thùng thu nước. Một hệ thống lấy nước được mắc cố định xuống đáy biển. Hệ thống bao gồm hai phần chính là water tank và mái nghiêng.

Khi thuỷ triều dâng, water tank chìm xuống và sẽ được lấp đầy bởi nước.

Khi thuỷ triều hạ, water tank nổi lên, mang theo lượng nước đã lấy được, lên phía trên. Lượng nước cố định này sẽ được đun nóng bởi ánh nắng mặt trời. Bốc hơi và chảy theo mái nghiêng về bình chứa.

  1. f) Chợ hải sản

Người Việt có câu: “Buôn có bạn, bán có Phường”. Chợ hải sản sẽ đóng vai trò đầu mối thu mua và buôn bán. Khi việc buôn bán được tụ họp lại, không còn riêng lẻ, người mua sẽ có địa chỉ để tìm đến. Góp phần thúc đẩy đầu ra cho tôm hùm.

  1. g) “Hợp tác xã”

HTX trong tiếng việt nghĩa là tổ chức kinh doanh thuộc sở hữu và điều hành của nhóm những người có chung nghề hoặc chung lợi ích. Hợp tác xã đóng vai trò tìm nguồn giống, thuốc men, thức ăn chăn nuôi cho các hộ, tìm đầu ra sau cùng.

Ngoài ra HTX còn đóng vị trí như một nhà sinh hoạt cộng đồng, nơi lọc nước, bến tàu neo đậu.

  1. MỤC ĐÍCH
  • Tăng chất lượng và số lượng tôm
  • Tiết kiệm chi phí xây dựng, tiết kiệm chi phí sinh hoạt
  • Giảm tác động tới môi trường.
  • Nguồn lợi từ xen canh, thu nhập phụ, tránh tình trạng “được giá mất mùa, được mùa mất giá”
  • Kết nối con người, tăng cường sự tương tác trong cộng đồng. Tạo lập môi trường cho thế hệ tiếp nối. Giữ gìn bản sắc, văn hóa. Nâng cao ý thức cho cộng đồng.

Thiên nhiên rất công bằng, nó đối xử tương xứng với cách mà con người tương tác với nó. Chúng tôi nghĩ, họ cần một mô hình. Vấn đề của mô hình hiện tại là con người nhận nguồn lợi từ thiên nhiên nhưng không trả lại tương xứng, làm cho chu trình bị bẻ gãy. Mục đích của mô hình mới là mang chu trình đó trở lại. Một khi chu trình tự nhiên được thiết lập thì sự bền vững giữa KINH TẾ – MÔI TRƯỜNG – CÔNG ĐỒNG sẽ được duy trì. Tạo nên sự tương tác bền vững Và thế hệ tiếp nối sẽ được tạo điều kiện để tham gia vào chu kỳ đó.

  1. KẾT LUẬN

“You reap what you sow”

Chúng tôi ngồi trên bè nói chuyện với Mr Thanh, ông tỏ ra buồn khi nhắc tới nghề nuôi tôm đang bị tàn lụi.

“Bà con mình không biết, nên chê. Theo tui Bình Hưng có cái “nước” tốt nhất cho con tôm hùm, bà con mà chịu khó ,nuôi tôm ngon lắm chứ không giỡn” Mr Thanh said

Bất chợt chúng tôi nhận ra rằng. Mr Thanh có một niềm ước mơ, chúng tôi thấu hiểu, ông ước nghề tôm lại hưng thịnh, bè tôm lại nhiều trở lại. Môi trường vẫn được bảo vệ. Ông cũng mơ về một ngày cháu ông sẽ đợi tôm cá quay về. Thiên nhiên sẽ đối đãi tốt với con người như nó đã từng

 

  • CHI TIẾT PHƯƠNG PHÁP THIẾT KẾ

Mô hình lồng bè mới

Lồng bè được module hóa. Với module 3 x 3 x 3 lồng, bố trí như hình vẽ. Tạo không gian thoáng xung quanh cho mỗi lồng. Tăng cường trao đổi oxy cho tôm. Cứ mỗi 9 lồng sẽ có 1 lồng trung tâm thông tầng, thuận lợi cho việc cho ăn, thu hoạch, và vệ sinh. Bên cạnh đó, việc module hóa tiện cho việc quy hoạch bè nuôi, bằng cách ghép các bè lại với nhau. Tiết kiệm chi phí xây dựng, nhân công và quản lý.

Xen canh xen ghép

Xen kẽ các giống vật nuôi khác nhau: TÔM HÙM, cá chẽm, vẹm xanh, rong sụn.Các loài vật nuôi tương tác với nhau thông qua thức ăn. Cá chẽm tiêu thụ những thức ăn dư thừa  Vẹm xanh có tác dụng hiệu quả trong việc làm giảm lượng chất lơ lửng và làm giảm thực vật phù du. Rong sụn có khả năng lọc nước, tăng lượng Oxy hòa tan và giảm hàm lượng N trong nước. Các bằng chứng khoa học cho thấy việc nuôi ghép không gây ảnh hưởng hại tới từng con vật nuôi. Tôm hùm và cá chẽm được nuôi chung trong lồng. Vẹm xanh được cho bám lên gỗ thanh thả xuống nước. Rong sụn nuôi bằng lưới căng ngang, thả vào nước

Sử dụng vật liệu mới

Việc nhà và bè của ngư dân tạm bợ, sử dụng nguồn gỗ khó tái tạo như: căm xe, gỗ sao, chò chỉ, gỗ dầu, bằng lăng. Đề xuất sử dụng “bamboo lumber đã qua xử lý với nhựa composite” thay thế. Bamboo lumber được phết lớp keo composite chống thấm, sau đó đắp lớp sợi thủy tinh gia cố dẻo dai. Cuối cùng đóng đinh để cố định lớp bảo vệ. Bamboo lumber có độ bền tương đương, nhưng giá thành rẻ hơn. Tre là vật liệu địa phương, có sức tái tạo nhanh.

Phần bè tôm cũ được xây dựng bằng gỗ thanh và thùng phuy. Đề xuất sử dụng HDPE floating module. HDPE floating module có sức nổi ổn định, ít bị ảnh hưởng bởi sóng biển, lắp đặt nhanh chóng, dễ dàng vệ sinh, an toàn cho đi lại,  không sử dụng CaC2 gây ô nhiễm. Tuy có giá thành cao, nhưng tuổi thọ bền gấp 4 lần, hầu như không tốn chi phí sửa chữa.

Sử dụng pin mặt trời, và hệ thống thu nước mưa.

Bình Hưng là khu vực có lượng giờ nắng tương đối khá, có thể áp dụng năng lượng tái tạo từ Mặt trời. Pin mặt trời được lắp đặt trên mái và quay về hướng Tây, mỗi ngày một module có thể cung cấp 2Kwh đủ cho một hộ sử dụng cơ bản. Thay thế nguồn máy phát nổ chạy bằng xăng dầu.

Hệ thống thu nước mưa được trình bày như hình vẽ, cung cấp một phần cho sinh hoạt

Bên cạnh đó chúng tôi đề xuất những không gian chung giữa những hộ nuôi tôm, bằng cách xây dựng nhà HTX. Đây là nơi cung cấp những dịch vụ, nguồn giống, nước ngọt, sân chơi cho trẻ em, hoạt động cộng đồng, giáo dục.

“HTX” in Vietnamese it means:

Tổng kết lại, những giải pháp của chúng tối hướng đến việc tái thiết lại một làng nghề đang bị suy tàn. Kết nối trở lại mối quan hệ giữa những con người. Kết nối lại sự hòa hợp với thiên nhiên, trả lại thiên nhiên tương xứng với những gì nhận được. Tạo nên sự tương tác bền vững giữa KINH TẾ – MÔI TRƯỜNG – CÔNG ĐỒNG. Khôi phục môi trường, tạo dựng nền tảng cho thế hệ tiếp nối. Tác động tới ý thức của lớp trẻ. Làm cho công việc nuôi tôm thân thiện với môi trường

More Images

  • PLUS team PLUS team PLUS team PLUS team

Copyright © 2021 Nippon Paint Vietnam. All Right Reserved.